De online verkiezingscampagne wordt platter én dieper (en professioneler)

Trouw

Nu de verkiezingscampagnes bijna 100 procent online moeten verlopen, is de vraag: gaat dat opnieuw voor verrassingen zorgen, zoals vier jaar geleden?

Campagne voeren hoeft niet zo ingewikkeld te zijn. De VVD geeft op Instagram het voorbeeld, met een nieuwe trend, overgewaaid uit het buitenland. Trek de kiezer met grappige plaatjes. Tover een lach tevoorschijn. (...)

Grappen maken met ogenschijnlijk amateuristisch knip- en plakwerk is geen toeval: het ontwapent. Achter de VVD-campagne steken bekende marketingbureaus, gespecialiseerd in het beïnvloeden van gedrag. Wat die bureaus precies adviseren en organiseren blijft geheim, zoals bijna alle partijen in verkiezingstijd niet graag in hun keuken ­laten kijken. Ook de SP heeft zo’n campagne vol beeldgrappen. Lilian Marijnissen fotoshopt zichzelf naast Bernie Sanders en vliegt naar Mars, dit alles met een vette knipoog. (...)

Een blik op Instagram en Facebook geeft een aardige indruk van de manier waarop partijen op 17 maart kiezers willen veroveren. Dat is niet alleen met grappen en grollen, maar ook met stevige diepgang. (...)

“Verwacht gelikte content, waarbij politieke partijen steeds beter beheersen hoe ze voor elk soort kiezer het juiste kanaal gebruiken, en daar hun advertenties op afstemmen”, voorspelt Kooistra. “Op Instagram zitten de kiezers tot 35 jaar. Facebook is interessant om oudere kiezers te bereiken. YouTube wordt veel gebruikt voor advertenties. Maar soms werkt ouderwetse mail ook nog prima. (...)

Instagram drukt nu al een stempel op de ‘taal’ en toon van de hele verkiezingscampagne. Veel plaatjes, weinig tekst, korte kreten. Het oogt soms wel erg simplistisch, ziet campagnedeskundige Kooistra. (...)

Bijzonder is ook wat er bij de kleine SGP gebeurt: die partij loopt online inmiddels voorop, met een eigen talkshow op YouTube. (...)

Een grote discussie is hoe ver partijen mogen gaan om al dat promotiemateriaal aan de man te brengen. Het nieuwe wapen heet: ‘microtargeten’, waarbij de kiezer op maat gesneden advertenties krijgt, die voor elke kiezersgroep afzonderlijk weer anders zijn. (...)

Wetenschappelijk onderzoeker politieke communicatie Sanne Kruikemeier ziet ­microtargeten als de brandende kwestie van de online campagne van 2021. “Het is privacygevoelig. Om die specifieke groepen te bereiken moet een partij bij Facebook gegevens kopen, die dat bedrijf over gebruikers heeft verzameld. (...)

Een mogelijk risico is dat een partij verschillende of zelfs tegenstrijdige beloftes kan doen. Dat is lastiger te checken. Je ziet een advertentie alleen als die speciaal voor jóu bedoeld is”, zegt Kruikemeier.

In de VS leidde het tot uitwassen, bijvoorbeeld toen zwarte kiezers gerichte advertenties kregen om hen te ontmoedigen te gaan stemmen. (...)

Met iedere kiezer die in zijn eigen bubbel de campagne beleeft, is het van buitenaf moeilijk in te schatten of de verkiezingen echt leven. Door het gerichte adverteren ziet iedereen alleen wat er in zijn eigen kring gebeurt. Of er reuring is bij de politieke tegenstander blijft onduidelijk, tenzij je alle politieke partijen volgt op alle kanalen. (...)

De partij die de meeste jongeren weet te mobiliseren, zou op 17 maart wel eens een beslissende slag kunnen slaan. Maar nu bijna alle partijen professioneel op internet campagne voeren, valt alleen nog niet te voorspellen welke partij dat zal zijn. (...)

Hele artikel

Tags: #nederlands #nederland #politieke_partijen #verkiezingen #verkiezingscampagne #sociale_media #facebook #twitter #google #microtargeting #advertenties #ethiek #democratie #desinformatie #manipulatie #pvv #fvd #groenlinks #vvd #instagram #tiktok #groenlinks #sp #youtube #wilders #pvv #d66 #kaag #hoekstra #rutte #cda #sgp #clubhouse #baudet #fvd